ଅମଡ଼ା ବାଟ

ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ

ଉପକ୍ରମ

ଶ୍ରୀମତୀ ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ‘ଅମଡ଼ା ବାଟ’ (୧୯୫୭) ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଜଗତର ଏକ କାଳଜୟୀ ଓ ଅମ୍ଳାନ କୃତି । ଏହା ଏକ ପୂରାପୂରି ପାରିବାରିକ ଏବଂ ନାରୀ କୈନ୍ଦ୍ରିକ ଉପନ୍ୟାସ ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶାର ଜନମାନସରେ ବିଶେଷ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି । ଏହି ଉପନ୍ୟାସର ମୂଳ ଆଖ୍ୟାନ-ବସ୍ତୁ ଭାରତୀୟ ନାରୀ ଜୀବନର ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ—ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ କନ୍ୟା ଓ ଭଗ୍ନୀ ଏବଂ ବିବାହ ପରେ ପତ୍ନୀ ଓ ବଧୂର ଭୂମିକା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ଓ ସଂଘର୍ଷକୁ ନିଚ୍ଛକ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥାଏ ।

ପରିଚୟ

ଜଣେ ସାଧାରଣ ଝିଅର ଅସାଧାରଣ ଜୀବନ ଯାତ୍ରା

ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଜଗତରେ ଏମିତି କିଛି ବହି ଅଛି, ଯାହା କେବଳ କାଗଜ କଲମର କାହାଣୀ ହୋଇ ରହିଯାଏ ନାହିଁ, ବରଂ ପାଠକର ହୃଦୟରେ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଛାପ ଛାଡ଼ିଦିଏ । ବସନ୍ତ କୁମାରୀ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ 'ଅମଡ଼ା ବାଟ' ସେହିଭଳି ଏକ କାଳଜୟୀ ଉପନ୍ୟାସ । ଏହି ବହିଟି ଭାରତୀୟ ନାରୀ ଜୀବନର, ବିଶେଷ କରି ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଝିଅର ଜୀବନର ଦୁଇଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଅତି ନିଖୁଣ ଭାବେ ଚିତ୍ରଣ କରିଛି । ଝିଅଟିଏ ଯେତେବେଳେ ନିଜ ବାପଘରେ ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ଏକ ମୁକ୍ତ ବିହଙ୍ଗ ପରି ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖେ, ତା’ର ଚପଳତା ଏବଂ ଜିଦ୍ ହିଁ ତା’ର ପରିଚୟ ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ବିବାହ ପରେ, ଶାଶୁଘରର ସୀମିତ ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧର ଯେଉଁ ନୂଆ ପୃଥିବୀ ତାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥାଏ, ସେହି ବାଟଟି ତା’ ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅପରିଚିତ ବା 'ଅମଡ଼ା' ହୋଇଥାଏ ।

ଏହି ଉପନ୍ୟାସଟି ମୁଖ୍ୟତଃ 'ମାୟା' ନାମକ ଜଣେ ଝିଅର ଜୀବନୀକୁ ନେଇ ଗତିଶୀଳ। ଏହା ଆମକୁ ଏକ ଏମିତି ଯାତ୍ରାରେ ନେଇଯାଏ, ଯେଉଁଠି ହସ ଅଛି, ଲୁହ ଅଛି, ଅଭିମାନ ଅଛି ଏବଂ ସର୍ବୋପରି ଅଛି ସମ୍ପର୍କର ଗଭୀରତା । ଜଣେ କିଶୋରୀରୁ ପ୍ରୌଢ଼ା ହେବାର ଏହି ଯେଉଁ ମାନସିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ତାହାକୁ ଏହି ବହିରେ ଖୁବ୍ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।

ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ

ଅମଡ଼ା ବାଟ' ଉପନ୍ୟାସର ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଆମକୁ ସେହି ସମୟର ଓଡ଼ିଆ ସମାଜ ଓ ପରିବାରର ଗଠନ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଦେଖିବାକୁ ହେବ । ଏହି କାହାଣୀଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାରତୀୟ ନାରୀ ଜୀବନର ଏକ ଅନନ୍ୟ ଓ ଜୀବନ୍ତ ଆଲେଖ୍ୟ । ଏହା ଏକ ଏମିତି ସମୟର କଥା କୁହେ, ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ଝିଅର ଜୀବନ ଦୁଇଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଦେଇ ଗତି କରୁଥିଲା । ଏହି ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବିରୋଧାଭାସ ହିଁ ଉପନ୍ୟାସର କାହାଣୀକୁ ଗତିଶୀଳ କରିଥାଏ ।

ଏହି କାହାଣୀର ମୁଖ୍ୟ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ନାରୀର ଦୁଇଟି ରୂପ—କନ୍ୟା ଓ ବୋହୂ । ଏହି ଦୁଇଟି ଭୂମିକା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଆକାଶ ପାତାଳ ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଲେଖିକା ଖୁବ୍ ନିଖୁଣ ଭାବେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ।

୧. ବାପଘରର ପରିବେଶ: କାହାଣୀର ପ୍ରଥମ ଭାଗ ମାୟାର ବାପଘରର ମୁକ୍ତ ପରିବେଶରେ ଗଢ଼ିଉଠିଛି । ଏଠାରେ ମାୟା ପାଇଁ କୌଣସି କଠୋର ଶୃଙ୍ଖଳା ବା ସୀମା ନାହିଁ । ତା’ର ପିଲାଦିନର ଚପଳତା, ତା’ର ଜିଦ୍ ଏବଂ ତା’ର ସ୍ୱାଧୀନତା ହିଁ ତା’ର ପରିଚୟ । ଏହି ପରିବେଶରେ ଝିଅଟିଏ ନିଜର ସବୁ ଅଧିକାରକୁ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରେ । ତା’ର ଭୁଲଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ନେହରେ ସୁଧାରି ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ତା’ର ଚଗଲାମିକୁ ଘରର ସମସ୍ତେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି । ଏହା ହେଉଛି ସେହି ସମୟ, ଯେତେବେଳେ ଦୁନିଆର ଦାୟିତ୍ୱବୋଧଠାରୁ ଜଣେ ଝିଅ ଅନେକ ଦୂରରେ ଥାଏ ।

୨. ଶାଶୁଘରର ପରିବେଶ (ଅମଡ଼ା ବାଟ): କାହାଣୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ମାୟାର ବିବାହ ପରର ଜୀବନ ବା ଶାଶୁଘର । ଏହି ବାଟଟି ତା’ ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅପରିଚିତ ବା 'ଅମଡ଼ା' ବାଟ ସଦୃଶ । ଏଠାରେ ଜୀବନ ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଚପଳତାଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇ କଠୋର ବାସ୍ତବିକତା ଓ ଦାୟିତ୍ୱ ସହିତ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଯାଏ । ଶାଶୁଘରର ସୀମିତ ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ତାକୁ ନିଜର ଇଚ୍ଛାଠାରୁ ଅଧିକ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସୁଖ ଓ ସୁବିଧା ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ପଡ଼େ । ଏଠାରେ ଚପଳତା ସ୍ଥାନରେ ଗମ୍ଭୀରତା ଏବଂ ଜିଦ୍ ସ୍ଥାନରେ ସହନଶୀଳତାକୁ ଆପଣେଇବାକୁ ହୁଏ ।

୩. ସାମାଜିକ ଓ ପାରିବାରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ: ଏହି ଉପନ୍ୟାସଟି ସେହି ସମୟର ଓଡ଼ିଆ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରର ମାନସିକତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ, ଯେଉଁଠି ପରିବାରର ସମ୍ମାନ ଓ ସଂସ୍କାର ହିଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲା । ଜଣେ ଝିଅ ଶାଶୁଘରେ ନିଜକୁ କିପରି ସଜାଡ଼ି ପାରୁଛି, ତାହା ହିଁ ସମାଜରେ ତା’ର ଓ ତା’ ପରିବାରର ଯୋଗ୍ୟତା ପ୍ରମାଣ କରୁଥିଲା । ଏହି ସାମାଜିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରେ ନାରୀର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ମନୋବଳକୁ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଉଥିଲା ।

ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ କହିବାକୁ ଗଲେ, 'ଅମଡ଼ା ବାଟ'ର ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଜଣେ ସାଧାରଣ ଓଡ଼ିଆ ଝିଅର ମାନସିକ ଓ ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର କାହାଣୀ । ଏହି ଉପନ୍ୟାସଟି ପାଠକଙ୍କୁ ଏକ ଏମିତି ଦୁନିଆକୁ ନେଇଯାଏ, ଯେଉଁଠି ସମ୍ପର୍କର ଗଭୀରତା ଓ ସାମାଜିକ ନୀତିନିୟମ ମଧ୍ୟରେ ନାରୀଟିଏ ନିଜର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ ।

ପ୍ରମୁଖ ପାତ୍ରମାନେ

୧. ମାୟା (ମୁଖ୍ୟ ନାୟିକା): ମାୟା ହେଉଛି ଏହି ଉପନ୍ୟାସର ପ୍ରାଣକେନ୍ଦ୍ର । ସେ ଜଣେ ଚଳଚଞ୍ଚଳ, ଅଭିମାନୀ ଏବଂ ଖୁବ୍ ଜିଦଖୋର ଝିଅ । ଘରର ସବୁଠାରୁ ଗେହ୍ଲୀ ଝିଅ ହୋଇଥିବାରୁ, ନିୟମକାନୁନ ପ୍ରତି ତା’ର ଆଦୌ ଖାତିର ନାହିଁ । ପଢ଼ାପଢ଼ି ଅପେକ୍ଷା ତାକୁ ଖେଳକୁଦ, ଚଗଲାମି ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କ ସହ ମିଳାମିଶା କରିବାକୁ ଭଲଲାଗେ । ମାୟା ଚରିତ୍ରଟି ଆମକୁ ଜଣେ ମୁକ୍ତ ବିହଙ୍ଗ ପରି ମନେହୁଏ, ଯିଏ ଦାୟିତ୍ୱର ବନ୍ଧନଠାରୁ ଅନେକ ଦୂରରେ । ତା’ର ଏହି ସରଳତା ଏବଂ ନିଷ୍କପଟ ବ୍ୟବହାର ହିଁ ପାଠକଙ୍କୁ ତା’ ସହ ଯୋଡ଼ିଥାଏ । ଉପନ୍ୟାସର କାହାଣୀ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ସହିତ ଆମେ ଦେଖୁ ଯେ କିପରି ସେହି ସେହି ଚଗଲି ଝିଅଟି ବିବାହ ପରେ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧର ଏକ ନୂଆ ଦୁନିଆରେ ନିଜକୁ ହଜାଇଦିଏ ଏବଂ ଜଣେ ସହନଶୀଳ ଗୃହିଣୀ ଭାବେ ଉଭା ହୁଏ ।

୨. ମୋହିତ (ମାୟାର ବଡ଼ ଭାଇ): ମୋହିତ ଚରିତ୍ରଟି ଜଣେ ଆଦର୍ଶ ବଡ଼ ଭାଇର ପରିଚୟ ଦିଏ । ସେ ଶାନ୍ତ, ଗମ୍ଭୀର ଏବଂ ନିଜ ପରିବାର ପ୍ରତି ସମର୍ପିତ । ମାୟା ସହିତ ତା’ର ସମ୍ପର୍କ ଖୁବ୍ ମିଠା ଏବଂ ଅଭିମାନପୂର୍ଣ୍ଣ । ସେ ମାୟାର ଚଗଲାମିକୁ ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ଯାହାକୁ ନେଇ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ସମୟରେ କଳିଝଗଡ଼ା ହୁଏ । କିନ୍ତୁ ଏହି ସବୁ ଝଗଡ଼ା ପଛରେ ଲୁଚି ରହିଥାଏ ଭଉଣୀ ପ୍ରତି ତା’ର ଅତୁଟ ଭଲପାଇବା । ମୋହିତର ବିବାହ ପରେ ହିଁ ଘରର ପରିବେଶରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସେ, ଯାହା ମାୟା ପାଇଁ ଏକ ଶିକ୍ଷା ସଦୃଶ ହୋଇଥାଏ ।

୩. କବିତା (ଭାଉଜ): କବିତା ହେଉଛି ମୋହିତର ପତ୍ନୀ ଏବଂ ମାୟାର ଭାଉଜ । ସେ ମାୟା ଚରିତ୍ରର ଠିକ୍ ବିପରୀତ । କବିତା ଜଣେ ଶାନ୍ତ, ସଂସ୍କାରୀ ଏବଂ ଧୀରସ୍ଥିର ଝିଅ । ଶାଶୁଘରର ସମସ୍ତ ନୀତିନିୟମକୁ ସେ ଖୁବ୍ ସହଜରେ ଆପଣେଇ ନିଏ । ସେ ମାୟା ପାଇଁ ଏକ ଆଦର୍ଶ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୁଏ । କବିତାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ମାୟାକୁ ଅନୁଭବ କରାଏ ଯେ ଜଣେ ବୋହୂ ବା ନାରୀର ଦାୟିତ୍ୱ କେତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ମାୟା ଏବଂ କବିତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏହି ବୈଷମ୍ୟ କାହାଣୀକୁ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ଦିଏ ।

୪. ବୋଉ (ମାୟାର ମା): ଉପନ୍ୟାସରେ ମାୟାର ବୋଉ ଜଣେ ସାଧାରଣ ଓଡ଼ିଆ ମା’ର ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତିଛବି । ସେ ଝିଅକୁ ଖୁବ୍ ଭଲ ପାଆନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଝିଅର ଚପଳତାକୁ ନେଇ ସବୁବେଳେ ଚିନ୍ତିତ ଥାଆନ୍ତି । ଝିଅ କିପରି ଘରକରଣା ଶିଖିବ, ଶାଶୁଘରେ କିପରି ଚଳିବ ଏବଂ ସମାଜରେ କିପରି ନିଜର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରଖିବ—ଏହା ହିଁ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁଶ୍ଚିନ୍ତା । ତାଙ୍କର ଏହି ଚରିତ୍ରଟି ମାତୃତ୍ୱର ପ୍ରେମ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟବୋଧ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସଂଘର୍ଷକୁ ଖୁବ୍ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଦର୍ଶାଏ ।

୫. ବାପା: ମାୟାର ବାପା ଜଣେ ଧୀର ଏବଂ ନିଷ୍ଠାବାନ ବ୍ୟକ୍ତି । ଘରର ସମସ୍ତ ଗୁରୁଦାୟିତ୍ୱ ତାଙ୍କରି କାନ୍ଧରେ । ସେ ମାୟାକୁ ଖୁବ୍ ସ୍ନେହ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଭଲପାଇବା ଶବ୍ଦ ଅପେକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଧିକ ପ୍ରକାଶ ପାଏ । ପରିବାରର ସୁଖ ଏବଂ ଶୃଙ୍ଖଳା ପାଇଁ ସେ ସବୁବେଳେ ଯତ୍ନଶୀଳ ଥାଆନ୍ତି ।

ଏହି ସମସ୍ତ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଭାବପ୍ରବଣତା ହିଁ 'ଅମଡ଼ା ବାଟ'କୁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାରିବାରିକ ଉପନ୍ୟାସର ମାନ୍ୟତା ଦେଇଛି ।

ବିଷୟବସ୍ତୁ

କାହାଣୀର ଆରମ୍ଭ ମାୟାର ନିଷ୍କପଟ ଶୈଶବ ଏବଂ କିଶୋର ଜୀବନରୁ ହୁଏ । ମାୟା ଘରର ସେହି ଝିଅ, ଯାହା ପାଇଁ ଘରର ନୀତିନିୟମ ଏତେଟା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ । ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚାଲେ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ହସେ । ତା’ର ଏହି ଚପଳତା ତା’ର ମା’ଙ୍କୁ ସବୁବେଳେ ବ୍ୟତିବ୍ୟସ୍ତ କରିଥାଏ । ଘରେ ବଡ଼ ଭାଇ ମୋହିତର ବାହାଘର ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସେ ଏବଂ ଶେଷରେ କବିତା ସହିତ ତା’ର ବାହାଘର ହୁଏ । କବିତା ଜଣେ ଆଦର୍ଶ ବୋହୂ ଭାବେ ଘରର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରେ । ଏହି ସମୟରେ ମାୟା ଏବଂ କବିତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡ଼େ । କବିତା ଶାଶୁଘରର ନୀତିନିୟମକୁ ଆପଣେଇ ନେଇଥିବା ବେଳେ ମାୟା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜର ଦୁନିଆରେ ହଜି ରହିଥାଏ ।

ଧୀରେ ଧୀରେ ସମୟ ବଦଳେ। ମାୟାର ବାହାଘର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିବା ଆରମ୍ଭ କରେ । ଏହି ସମୟରେ ମାୟା ମନରେ ଏକ ପ୍ରକାରର ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଦିଏ । ସେ ଜାଣେ ଯେ ତାକୁ ଦିନେ ଏହି ସ୍ନେହର ଘର ଛାଡ଼ି ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ତା’ର ଚପଳାମି କେଉଁଠି ନା କେଉଁଠି ଦାୟିତ୍ୱବୋଧତାର ରୂପ ନେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରେ । ତା’ର ମା’ ତାକୁ ଶାଶୁଘରର ନୀତିନିୟମ ଏବଂ ସେଠାରେ କିପରି ନିଜକୁ ଖାପଖୁଆଇ ଚଳିବାକୁ ହେବ, ସେ ବିଷୟରେ ବୁଝାନ୍ତି-।

ମାୟାର ବାହାଘର ସ୍ଥିର ହୁଏ । ବାହାଘର ପରର ସେହି ବିଦାୟ ବେଳା ଖୁବ୍ କରୁଣ ହୋଇଥାଏ । ଯେଉଁ ଝିଅଟି ଦିନେ ଘରର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ଥିଲା, ସେ ଆଜି ଅନ୍ୟ ଏକ ପରିବାରର ଅଂଶ ହେବାକୁ ଯାଉଛି । ଶାଶୁଘରକୁ ଗଲା ପରେ ମାୟାର ଜୀବନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳିଯାଏ-। ସେଠାରେ ତାକୁ କାହାରିକୁ ଅଭିଯୋଗ କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳେ ନାହିଁ । ବରଂ ତାକୁ ସମସ୍ତଙ୍କର ମନ ରଖି ଚଳିବାକୁ ପଡ଼େ । ଶାଶୁ, ଶ୍ୱଶୁର ଏବଂ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼ିବା ସମୟରେ ସେ ଅନୁଭବ କରେ ଯେ ବାପଘରର ସେହି ଦୁନିଆ ଆଉ ଏଠାରେ ନାହିଁ। ଏହି ନୂଆ ବାଟ ତା’ ପାଇଁ ଏକ ଅଜଣା ପରୀକ୍ଷା ପରି ମନେହୁଏ ।

କାହାଣୀରେ ଏମିତି ଅନେକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆସେ, ଯେଉଁଠି ମାୟା ନିଜର ପିଲାଦିନକୁ ଖୋଜେ, କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ସେ ଜଣେ ଦାୟିତ୍ୱବାନ ନାରୀ ଭାବେ ନିଜକୁ ଗଢ଼ିତୋଳେ । ବାପଘର ପ୍ରତି ତା’ର ଅଧିକାର ଏବଂ ଶାଶୁଘର ପ୍ରତି ତା’ର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସେ ନିଜର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।

ଉପସଂହାର

'ଅମଡ଼ା ବାଟ' କେବଳ ଏକ କାହାଣୀ ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ପରିବାରର ଏକ ଆତ୍ମା । ଏହି ବହିଟି ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ ଜୀବନର ପ୍ରତିଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ରହିଛି । ଜଣେ ଝିଅ ଯେତେବେଳେ ନିଜର ସବୁ ସୁଖ-ସ୍ୱପ୍ନକୁ ପଛରେ ପକାଇ ଅନ୍ୟ ଏକ ପରିବାରକୁ ଆପଣେଇ ନିଏ, ସେତେବେଳେ ସେ କେତେବଡ଼ ତ୍ୟାଗ କରେ, ତାହା ଏହି ଉପନ୍ୟାସ ପଢ଼ିଲେ ହିଁ ଅନୁଭବ କରିହେବ ।

ଉପନ୍ୟାସର ଶେଷ ଭାଗରେ ମାୟାର ଯେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ତାହା ପାଠକଙ୍କ ମନରେ ଏକ ପ୍ରକାରର ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସମ୍ମାନ ସୃଷ୍ଟି କରେ । ଯେଉଁ ବାଟଟି ଦିନେ ତା’ ପାଇଁ 'ଅମଡ଼ା' ବା ଅପରିଚିତ ଥିଲା, ସେହି ବାଟରେ ଚାଲି ଚାଲି ସେ ଆଜି ଜଣେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣା ନାରୀରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି । ବାପଘରର ସେହି ମୁକ୍ତ ଆକାଶ ଏବଂ ଶାଶୁଘରର ଏହି ଦାୟିତ୍ୱବୋଧତା ମଧ୍ୟରେ ସେ ନିଜକୁ ହଜାଇ ନାହିଁ, ବରଂ ନୂଆ କରି ଖୋଜି ପାଇଛି ।

ଏହି ବହିଟିକୁ ପଢ଼ିବାବେଳେ ଆପଣ ଅନୁଭବ କରିବେ ଯେ ଆପଣ କୌଣସି କଳ୍ପନା ଦୁନିଆରେ ନାହାଁନ୍ତି, ବରଂ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଘଟୁଥିବା ଏକ ସତ୍ୟ ଘଟଣାର ସାକ୍ଷୀ ହେଉଛନ୍ତି । ଯଦି ଆପଣ ସମ୍ପର୍କର ଗଭୀରତା, ନାରୀ ହୃଦୟର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅନୁଭୂତି ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଜୀବନ୍ତ ଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ 'ଅମଡ଼ା ବାଟ' ପଢ଼ିବା ଏକ ନିଆରା ଅନୁଭୂତି ହେବ । ଏହି ବହିଟି ଆପଣଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନିଜ ପରିବାର ଏବଂ ସମ୍ପର୍କକୁ ଏକ ନୂଆ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେବ । ତେଣୁ, ଏହି ସୁନ୍ଦର ଉପନ୍ୟାସଟିକୁ ଥରେ ନିଶ୍ଚୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ ଏବଂ ମାୟାର ସେହି ଅମଡ଼ା ବାଟର ଯାତ୍ରାରେ ସାମିଲ ହୁଅନ୍ତୁ ।